Blister jako zamknięty system ochronny - skąd wymagania wobec folii?

Blister stanowi dla leku zamknięty system, w którym każda warstwa materiału pełni ściśle określoną funkcję. Folia formowana odpowiada za kształt kieszeni, w której umieszczona jest tabletka lub kapsułka. Folia czołowa uszczelnia blistra od góry i umożliwia wyjęcie leku. Obie warstwy muszą spełniać wysokie wymagania mechaniczne i barierowe, przy czym to folia denna decyduje przede wszystkim o poziomie ochrony przed czynnikami zewnętrznymi.

Folia barierowa stosowana w aplikacjach farmaceutycznych jest budowana wielowarstwowo - łączy różne polimery lub polimer z aluminium tak, by uzyskać wymagany poziom przepuszczalności pary wodnej i tlenu. Konkretna struktura wynika z właściwości preparatu, warunków przechowywania i regulacji rynku docelowego.

Jak powstaje skuteczna bariera - budowa wielowarstwowych folii farmaceutycznych

Właściwości barierowe folii są efektem zestawienia różnych materiałów i technologii ich łączenia. W blistrach podstawą bywa PVC, PVDC, PP, COC lub folia aluminiowa, a ich kombinacja wynika z konkretnych wymagań technologicznych i regulacyjnych.

PVDC od lat dominuje tam, gdzie wymagana jest wysoka bariera wodna. Jest elastyczny, dobrze nadaje się do termoformowania i zapewnia trwałe zgrzewanie z folią czołową.

PCTFE i COC to materiały nowsze - stosowane tam, gdzie wymagania barierowe są wyjątkowo wysokie albo gdy producent szuka alternatyw ze względu na normalizacje środowiskowe lub ograniczenia rynkowe.

W opakowaniach termoformowanych wymagania wobec folii bywają inne. Głębsze kształtowanie, bardziej skomplikowane geometrie kieszeni i konieczność zachowania jednorodności bariery po znacznym odkształceniu materiału - to wymaga folii o stabilnej strukturze i właściwościach mechanicznych, które nie ulegają pogorszeniu przy przetwarzaniu.

Co zagraża lekowi i jak folia to neutralizuje?

Zagrożenia eliminowane przez odpowiednio dobraną folię dotyczą stabilności chemicznej preparatu i jego bezpieczeństwa mikrobiologicznego. Przy projektowaniu opakowania zwraca się uwagę na:

• Wilgoć - wnikanie pary wodnej przyspiesza hydrolizę wielu substancji czynnych, powoduje zbrylanie tabletek i zmianę ich wyglądu. WVTR (przepuszczalność pary wodnej) jest jednym z najważniejszych parametrów przy doborze folii.
• Tlen - reakcje oksydacyjne degradują wiele API, szczególnie związki lipidowe, niektóre antybiotyki i witaminy. OTR (przepuszczalność tlenu) to parametr równie istotny co WVTR, szczególnie przy preparatach wrażliwych na utlenianie.
• Światło - dla leków fotosensytywnych niezbędne jest opakowanie nieprzepuszczające określonego zakresu promieniowania, osiągane przez zastosowanie folii nieprzezroczystych lub warstwy absorbującej UV.
• Migracja substancji z opakowania - każdy materiał mający bezpośredni kontakt z lekiem podlega badaniom ekstrakcji i wymogom dotyczącym migracji składników. Zakres badań regulują wytyczne ICH i odpowiednie dyrektywy.

Poziom wymaganych właściwości barierowych różni się w zależności od preparatu. Lek higroskopijny wymaga folii o bardzo niskim WVTR, z kolei tabletka powlekana o standardowej stabilności może być pakowana w materiał o znacznie wyższej przepuszczalności. Każdorazowo dobór odpowiednich materiałów tworzących opakowania wymaga osobnej analizy.

Blistry a opakowania termoformowane - różne wymagania wobec materiału

W blistrach standardowych folia jest formowana płytko - kieszenie mają zazwyczaj kilka milimetrów głębokości, a materiał nie jest ekstremalnie naprężany podczas przetwarzania. To pozwala stosować szeroką gamę folii, w tym te z PVDC jako dominującą warstwą barierową.

Opakowania termoformowane wymagają głębszego formowania, często przy większych i nieregularnych kształtach kieszeni. Tu materiał musi zachować jednorodność bariery mimo znacznego odkształcenia. Cold form foil - folia aluminiowa formowana na zimno - jest w tym segmencie standardem przy najwyższych wymaganiach. Nie zapewnia przezroczystości opakowania, ale daje barierę niemal zerową zarówno dla pary wodnej, jak i tlenu.

Wybór między tymi technologiami zależy od specyfiki leku, wymagań przechowywania, docelowego rynku i potrzeb w zakresie funkcji dodatkowych, takich jak zabezpieczenie przed dostępem dzieci.

Kwalifikacja materiałów opakowaniowych

Kwalifikacja materiału wymaga dokumentacji zgodnej z wymaganiami ICH Q1A, Q1B i Q6A, co oznacza konieczność przeprowadzenia badań kompatybilności potwierdzających brak niekorzystnych interakcji między folią a preparatem.

Wymagania różnią się też w zależności od rynku. EMA i FDA mają zbliżone podejście do materiałów opakowaniowych, ale rejestracja na wybranych rynkach azjatyckich może wiązać się z dodatkowymi wymogami dotyczącymi składu materiału lub certyfikacji dostawcy.

Od czego zacząć dobór folii barierowej?

Przy projektowaniu nowego opakowania zacznij od analizy właściwości preparatu:

• wrażliwości substancji czynnej na wilgoć, tlen i światło,
• warunków przechowywania,
• zakładanego okresu ważności.

Na tej podstawie określisz wymagane parametry barierowe i będziesz mógł poszukiwać folii, która je spełnia.

Dobry dostawca powinien dostarczyć pełną dokumentację techniczną i być gotowy do współpracy przy kwalifikacji materiału. Przy wyborze nie liczy się wyłącznie cena jednostkowa - jakość dokumentacji, powtarzalność produkcji i doświadczenie w branży farmaceutycznej mają o wiele większe znaczenie, szczególnie przy preparatach objętych rygorystycznym nadzorem regulacyjnym, w tym temacie polecamy skontaktować się z producentem folii stretch Folpol.